BESLENME VE DİYETETİK
Kazanılan Yeterlilik	Program Süresi	Toplam Kredi (AKTS)	Öğretim Şekli	Yeterliliğin Düzeyi ve Öğrenme Alanı
LİSANS DERECESİ	4	240	ÖRGÜN	TYÇ, TYYÇ, EQF-LLL, ISCED (2011):6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey TYYÇ, ISCED (1997-2013): 72

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

1210002021

Ders İsmi:

Kronik Hastalıkların Patofizyolojisi

Ders Yarıyılı:

Bahar

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Laboratuvar	Kredi	AKTS
2	0	0	2	3

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar:

yok

Dersin Türü:

Bölüm Seçmeli

Dersin Seviyesi:

Lisans

TYYÇ:6. Düzey

QF-EHEA:1. Düzey

EQF-LLL:6. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi Ayşe Betül DEMİRBAŞ BİLEN

Dersi Veren(ler):

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:	Bu ders, sık görülen kronik hastalıkların hücresel-moleküler patofizyolojisini beslenme bakış açısıyla açıklamayı; öğrencilerin hastalık-beslenme etkileşimini anlayarak kanıta dayalı tıbbi beslenme tedavisi planlayabilmeleri için gerekli temeli kazandırmayı amaçlar.
Dersin İçeriği:	Bu ders; obezite, yeme bozuklukları ,hematolojik sistem, kas - iskelet sistemi, kardiyovasküler sistem, gastrointestinal sistem, solunum sistemi ve diğer sistemlerin kronik hastalıklarının patofizyolojisini içerermektedir.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Kronik hastalıkların temel moleküler-hücresel mekanizmelerini açıklar.
2) Patofizyolojik süreçlerle beslenme etkileşimini ilişkilendirir.
3) Biyobelirteçleri yorumlayarak beslenme değerlendirmesi yapar.
4) Kanıta dayalı beslenme tedavi yaklaşımlarını kronik hastalık özelinde tasarlar.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Tanışma ve Giriş: Patofizyoloji kavramı, kronik hastalık yükü, temel hücresel süreçler	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
2)	Ateroskleroz ve Koroner Kalp Hastalığı	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
3)	Hipertansiyon ve Serebrovasküler Hastalık	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
4)	Tip 2 Diyabet ve Metabolik Sendrom	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
5)	Obezite ve Adipoz Doku Endokrinolojisi	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
6)	Kronik Böbrek Hastalığı	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
7)	Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı, Siroz	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
8)	Ara Sınav
9)	İnflamatuvar Barsak Hastalığı ve Çölyak	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
10)	Endokrin Bozukluklar (Hipotiroidi, PCOS)	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
11)	Kanserin Patofizyolojisi & Beslenme	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
12)	Nörodejeneratif Hastalıklar (Alzheimer, Parkinson)	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
13)	Kronik İnflamasyon ve Otoimmünite (RA vb.)	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
14)	Sarkopeni ve Osteoporoz	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
15)	Çoklu Morbidite, Epigenetik ve Mikrobiyota	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
16)	Final Sınavı

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.
Diğer Kaynaklar:	1. Krause ve Mahan Besin ve Beslenme Bakım Süreci, Gamze Akbulut, Editör, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.2023 2. Canda Şerefettin. Patoloji. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.2025. 3. Teichroew J Kaplan. Chronic Diseases : An Encyclopedia of Causes, Effects, and Treatments [2 Volumes].2016.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4
Program Kazanımları
1) Temel sağlık alanı ve Beslenme ve Diyetetik meslek alanı konularında yeterli bilgi birikimi ile kuramsal ve uygulamalı bilgilerini Beslenme ve Diyetetik alanında kullanabilme becerisine sahiptir.
2) Eğitim programlarında en az iki adet alan dışı ders alır.
3) Disipline özgü konularda deney/alan çalışması tasarlama, veri toplama, sonuçları analiz etme, yorumlama ve raporlama becerisi kazanır.
4) Beslenme ve Diyetetik alanındaki problemleri saptama, tanımlama, yorumlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve müdahale yaklaşımlarını seçer ve uygular.
5) Bir süreci, olayı, vakayı, donanımı veya ürünü anlama, yorumlama, ilgili sorunları bütüncül bakış açısı ve çağdaş yöntemlerle çözer.
6) Alan uygulamaları için gerekli olan güncel ve işlevsel araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi yanı sıra bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanır.
7) Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve davranışa dönüştürür.
8) Mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak mesleki konularda ulusal ve uluslararası düzeyde Türkçe sözlü ve yazılı olarak iletişim kurar.
9) Beslenme ve Diyetetik alanındaki uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkileri ve hukuksal sonuçları konusunda farkındalığa sahiptir.
10) En az bir yabancı dili kullanarak alanına ilişkin uluslararası literatüre ulaşır, değerlendirir ve mesleki gelişim için kullanır.
11) Mesleki etik ve sorumluluk bilinci ile bireysel olarak ve ekiplerde etkin biçimde çalışabilir.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Temel sağlık alanı ve Beslenme ve Diyetetik meslek alanı konularında yeterli bilgi birikimi ile kuramsal ve uygulamalı bilgilerini Beslenme ve Diyetetik alanında kullanabilme becerisine sahiptir.	1
2)	Eğitim programlarında en az iki adet alan dışı ders alır.
3)	Disipline özgü konularda deney/alan çalışması tasarlama, veri toplama, sonuçları analiz etme, yorumlama ve raporlama becerisi kazanır.	1
4)	Beslenme ve Diyetetik alanındaki problemleri saptama, tanımlama, yorumlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve müdahale yaklaşımlarını seçer ve uygular.
5)	Bir süreci, olayı, vakayı, donanımı veya ürünü anlama, yorumlama, ilgili sorunları bütüncül bakış açısı ve çağdaş yöntemlerle çözer.
6)	Alan uygulamaları için gerekli olan güncel ve işlevsel araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi yanı sıra bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanır.
7)	Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir ve davranışa dönüştürür.	3
8)	Mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak mesleki konularda ulusal ve uluslararası düzeyde Türkçe sözlü ve yazılı olarak iletişim kurar.
9)	Beslenme ve Diyetetik alanındaki uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlardaki etkileri ve hukuksal sonuçları konusunda farkındalığa sahiptir.
10)	En az bir yabancı dili kullanarak alanına ilişkin uluslararası literatüre ulaşır, değerlendirir ve mesleki gelişim için kullanır.
11)	Mesleki etik ve sorumluluk bilinci ile bireysel olarak ve ekiplerde etkin biçimde çalışabilir.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Grup çalışması ve ödevi
Ödev
Problem Çözme
Soru cevap/ Tartışma

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ödev	1	% 10
Ara Sınavlar	1	% 40
Yarıyıl/Yıl Sonu Sınavı	1	% 40
Quiz	1	% 10
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 60
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 40
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	14	2	28
Sınıf Dışı Ders Çalışması	5	8	40
Ödevler	4	5	20
Küçük Sınavlar	1	1	1
Ara Sınavlar	1	1	1
Final	1	1	1
Toplam İş Yükü			91