DİŞ HEKİMLİĞİ
Kazanılan Yeterlilik Program Süresi Toplam Kredi (AKTS) Öğretim Şekli Yeterliliğin Düzeyi ve Öğrenme Alanı
5 300 FULL TIME TYÇ, TYYÇ, EQF-LLL, ISCED (2011):6. Düzey
QF-EHEA:1. Düzey
TYYÇ, ISCED (1997-2013): 72

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: 1110002055
Ders İsmi: Tıbbi Deontoloji ve Etik
Ders Yarıyılı: Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Laboratuvar Kredi AKTS
2 0 0 2 3
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar: yok
Dersin Türü: Bölüm Seçmeli
Dersin Seviyesi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze
Dersin Koordinatörü: Öğr.Gör.Dr. Nagehan UZUNER
Dersi Veren(ler): Öğr.Gör.Dr. Nagehan UZUNER
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu ders, diş hekimliği öğrencilerinin mesleki uygulamalarda tıbbi deontoloji ve etik ilkeleri benimseyerek hasta haklarına saygılı, sorumlu ve etik kararlar alabilen hekimler olarak yetişmelerini amaçlar.
Dersin İçeriği: 1. Tıp ve diş hekimliği eğitiminde deontoloji ve etik: Temel kavramlar, tarihsel gelişim, güncel tartışmalar
2. Hekimin kendine karşı görevleri: Mesleki dürüstlük, sürekli eğitim, tükenmişlik ve etik boyutları
3. Hekimin hastalarına karşı görevleri: Hasta hakları, bilgilendirilmiş onam, mahremiyet - Vaka analizi
4. Hekimin meslektaşlarına karşı görevleri: Mesleki dayanışma, adil rekabet ve etik dışı davranış örnekleri
5. Hekimin birlikte çalıştığı sağlık personeline karşı görevleri: Ekip içi iletişim, hiyerarşi ve etik sorunlar - Vaka analizi
6. Hekimlikte konsültasyon: Yetkinlik sınırları, multidisipliner yaklaşım, etik sorumluluklar
7. Şarlatanlık ve etik dışı uygulamalar: Günümüzde diş hekimliğinde yanıltıcı tedavi iddiaları ve hasta güvenliği
8. Ara Sınav
9. Hekim sorumluluğu I: Hukuki ve etik çerçeve, malpraktis kavramı - Vaka analizi
10. Hekim sorumluluğu II: Yargı kararları ve güncel literatürden örnek olaylar
11. Hekim raporları: Adli rapor, sağlık raporu, etik sorumluluklar
12. Hekimlik sırrı ve gizlilik: Dijital sağlık kayıtları, KVKK ve hasta mahremiyeti - Vaka analizi
13. Organ ve doku nakilleri: Etik ikilemler, bağış kültürü, diş hekimliği açısından ilgili boyutlar
14. İlaç alışkanlığı ve madde bağımlılığı: Hekimin sorumlulukları ve toplum sağlığına etkileri
15. Ötanazi, yaşamın sonu ve etik tartışmalar: Küresel yaklaşımlar ve güncel tartışmalar - Vaka analizi
16. Dönem Sonu Sınavları

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Öğrenme Kazanımları
1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
1) Tıbbi deontoloji ve etik kavramlarını tanımlar.
2) Diş hekimliği pratiğinde karşılaşılabilecek etik ikilemleri analiz eder.
3) Hasta hakları, mahremiyet ve bilgilendirilmiş onam süreçlerini açıklar.
4) Mesleki sorumluluk, dürüstlük ve adalet ilkelerini uygulamada örneklendirir.
5) Sağlık çalışanları arasındaki etik ilişkileri ve ekip içi iş birliğini değerlendirir.
6) Güncel etik sorunlara eleştirel bir bakış açısı geliştirir ve çözüm önerileri sunar.
7) Ulusal ve uluslararası etik düzenlemeleri diş hekimliği uygulamalarıyla ilişkilendirir.

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Tıp ve diş hekimliği eğitiminde deontoloji ve etik: Temel kavramlar, tarihsel gelişim, güncel tartışmalar
2) Hekimin kendine karşı görevleri: Mesleki dürüstlük, sürekli eğitim, tükenmişlik ve etik boyutları
3) Hekimin hastalarına karşı görevleri: Hasta hakları, bilgilendirilmiş onam, mahremiyet - Vaka analizi
4) Hekimin meslektaşlarına karşı görevleri: Mesleki dayanışma, adil rekabet ve etik dışı davranış örnekleri
5) Hekimin birlikte çalıştığı sağlık personeline karşı görevleri: Ekip içi iletişim, hiyerarşi ve etik sorunlar - Vaka analizi
6) Hekimlikte konsültasyon: Yetkinlik sınırları, multidisipliner yaklaşım, etik sorumluluklar
7) Şarlatanlık ve etik dışı uygulamalar: Günümüzde diş hekimliğinde yanıltıcı tedavi iddiaları ve hasta güvenliği
8) Ara Sınav
9) Hekim sorumluluğu I: Hukuki ve etik çerçeve, malpraktis kavramı - Vaka analizi
10) Hekim sorumluluğu II: Yargı kararları ve güncel literatürden örnek olaylar
11) Hekim raporları: Adli rapor, sağlık raporu, etik sorumluluklar
12) Hekimlik sırrı ve gizlilik: Dijital sağlık kayıtları, KVKK ve hasta mahremiyeti - Vaka analizi
13) Organ ve doku nakilleri: Etik ikilemler, bağış kültürü, diş hekimliği açısından ilgili boyutlar
14) İlaç alışkanlığı ve madde bağımlılığı: Hekimin sorumlulukları ve toplum sağlığına etkileri
15) Ötanazi, yaşamın sonu ve etik tartışmalar: Küresel yaklaşımlar ve güncel tartışmalar - Vaka analizi
16) Dönem Sonu Sınavları

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar: Dersin sorumlu öğretim üyesi tarafından sağlanacaktır.
Diğer Kaynaklar: Erdemir, A. Demirhan. Prof.Dr. Çağdaş Klinik Etik, 2019. Nobel Tıp Kitabevi.

Aydın E. Tıp Etiği. 2006. Güneş Kitabevi.

WMA Medical Ethics Manual, 3rd Edition, 2015.

Turkish Dental Association, Rules of Professional Ethics 2018, https://www.tdb.org.tr/
Türk Dişhekimleri Birliği, Meslek Etiği Kuralları 2018, https://www.tdb.org.tr/

American College of Dentists, Ethics Handbook for Dentists, 2023. https://www.acd.org/communications/ethics-handbook/

WMA Declaration of Helsinki – Ethical Principles for Medical Research Involving Human Participants https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki/

Dünya Tabipler Birliği, Helsinki Bildirgesi. https://www.wma.net/wp-content/uploads/2025/01/DTB-Helsinki-Bildirgesi-2024.pdf

Hasta Hakları Yönetmeliği, Resmî Gazete Tarihi: 01.08.1998 Resmî Gazete Sayısı: 23420. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4847&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

WMA Declaration of Lisbon on the Rights of the Patient. https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-lisbon-on-the-rights-of-the-patient/
Lizbon Bildirgesi. https://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/hashak/belge/mevzuat/lizbon_bildirgesi1981.pdf


WMA Declaration of Geneva (Physicians’ Rights and responsibilities) https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-geneva/
Cenevre Bildirgesi. https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/declaration-of-geneva/

Universal Declaration of Human Rights, https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, BM. https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights

Belmont Raporu/ Belmont Report. https://www.hhs.gov/ohrp/regulations-and-policy/belmont-report/index.html

Organ ve Doku Bağış Formu. T.C. Sağlık Bakanlığı. https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/41688/0/bagis-formu-pdfpdf.pdf

Organ and Tissue Donation Form. TR. Ministry of Health https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/41688/0/bagis-formu-pdfpdf.pdf


Kadavra Donör Değerlendirme Formu. T.C. Sağlık Bakanlığı Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi. https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/40857/0/kadavra-donor-degerlendirme-formupdf.pdf

Cadaver Donor Assessment Form. TR. Ministry of Health National Coordination System for Organ and Tissue Transplant. https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/40857/0/kadavra-donor-degerlendirme-formupdf.pdf

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

4

5

6

7
Program Kazanımları
1) Lisans düzeyindeki yeterliliklere dayalı olarak, sağlık alanında uzman düzeyinde güncel bilgiye sahiptir ve bu bilgiyi geliştirmeye açıktır.
2) Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir.
3) Diş hekimliği alanında edindikleri ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak karşılaştıkları olguyu analiz eder, eleştirel bir şekilde değerlendirir, olası sorunları belirler ve gerektiğinde çözümler geliştirirler.
4) Alanı ile ilgili edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilme, geliştirebilme ve derinleştirebilme becerisine sahiptir
5) Mesleki uygulamalarda sağlık alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar dâhil diğer teknolojik araçları ile alana özgü olan cihaz ve aletleri ileri düzeyde kullanarak problemleri ortaya koyar ve bu sorunları çözümler.
6) Alanıyla alakalı araştırma yaparken uygun metodolojik yönteme karar verir, elde ettiği verilerin analizini yapar, çıktılarını yorumlar ve bunları raporlayarak bilime katkı sağlar.
7) İleri bilgilerini kullanarak sağlık alanı ile ilgili çalışmaları bağımsız ve/veya ekip olarak yürütür
8) Mesleki yaşamında sosyal ve profesyonel ilişkilerini, yaşadığı toplumun normlarına uygun bir şekilde değerlendirir, yönlendirir ve geliştirir.
9) Diş hekimliği alanındaki bilgiye ulaşma yollarına karar verir ve uygular, edindiği bu bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, öğrenme gereksinimini belirler ve öğrenmesini doğru kaynaklarla yönlendirir.
10) Sağlık alanı ile ilgili konularda strateji ve politika geliştirir ve uygulama planlarını yorumlar ve elde edilen sonuçları bilimsel ve etik çerçevede değerlendirir
11) Yaşadığı toplumda, bireysel olarak veya diğer meslek gruplarıyla işbirliği içinde, sağlığın teşviki ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi için gerekli önlemleri alır ve sağlık politikaları geliştirir.
12) Sağlık alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir ve bu değerleri öğretir.
13) Diş hekimliği mesleği kapsamında tedavi ilkelerini uygulayarak hastanın mevcut şikayetini/ağrısını giderir ve/veya etik sınırlar dahilinde hastayı uygun bir sağlık uzmanına yönlendirir.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 En Yüksek
           
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi Katkı Payı
1) Lisans düzeyindeki yeterliliklere dayalı olarak, sağlık alanında uzman düzeyinde güncel bilgiye sahiptir ve bu bilgiyi geliştirmeye açıktır.
2) Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir. 2
3) Diş hekimliği alanında edindikleri ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak karşılaştıkları olguyu analiz eder, eleştirel bir şekilde değerlendirir, olası sorunları belirler ve gerektiğinde çözümler geliştirirler.
4) Alanı ile ilgili edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilme, geliştirebilme ve derinleştirebilme becerisine sahiptir
5) Mesleki uygulamalarda sağlık alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar dâhil diğer teknolojik araçları ile alana özgü olan cihaz ve aletleri ileri düzeyde kullanarak problemleri ortaya koyar ve bu sorunları çözümler.
6) Alanıyla alakalı araştırma yaparken uygun metodolojik yönteme karar verir, elde ettiği verilerin analizini yapar, çıktılarını yorumlar ve bunları raporlayarak bilime katkı sağlar.
7) İleri bilgilerini kullanarak sağlık alanı ile ilgili çalışmaları bağımsız ve/veya ekip olarak yürütür
8) Mesleki yaşamında sosyal ve profesyonel ilişkilerini, yaşadığı toplumun normlarına uygun bir şekilde değerlendirir, yönlendirir ve geliştirir.
9) Diş hekimliği alanındaki bilgiye ulaşma yollarına karar verir ve uygular, edindiği bu bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, öğrenme gereksinimini belirler ve öğrenmesini doğru kaynaklarla yönlendirir.
10) Sağlık alanı ile ilgili konularda strateji ve politika geliştirir ve uygulama planlarını yorumlar ve elde edilen sonuçları bilimsel ve etik çerçevede değerlendirir
11) Yaşadığı toplumda, bireysel olarak veya diğer meslek gruplarıyla işbirliği içinde, sağlığın teşviki ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi için gerekli önlemleri alır ve sağlık politikaları geliştirir.
12) Sağlık alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir ve bu değerleri öğretir.
13) Diş hekimliği mesleği kapsamında tedavi ilkelerini uygulayarak hastanın mevcut şikayetini/ağrısını giderir ve/veya etik sınırlar dahilinde hastayı uygun bir sağlık uzmanına yönlendirir.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Beyin fırtınası /Altı şapka
Ders
Soru cevap/ Tartışma
Örnek olay çalışması

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Devam 14 % 0
Ara Sınavlar 1 % 40
Yarıyıl/Yıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 60
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 14 1 14
Ara Sınavlar 1 1 1
Final 1 1 1
Toplam İş Yükü 16