DİŞ HEKİMLİĞİ
Kazanılan Yeterlilik	Program Süresi	Toplam Kredi (AKTS)	Öğretim Şekli	Yeterliliğin Düzeyi ve Öğrenme Alanı
LİSANS DERECESİ	5	300	ÖRGÜN	TYÇ, TYYÇ, EQF-LLL, ISCED (2011):6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey TYYÇ, ISCED (1997-2013): 72

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

1110211027

Ders İsmi:

Koruyucu Diş Hekimliği ve Epidemiyoloji

Ders Yarıyılı:

Güz

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Laboratuvar	Kredi	AKTS
2	0	0	2	3

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar:

YOK

Dersin Türü:

Zorunlu

Dersin Seviyesi:

Lisans

TYYÇ:6. Düzey

QF-EHEA:1. Düzey

EQF-LLL:6. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi Müge ALI METİNER

Dersi Veren(ler):

Dr.Öğr.Üyesi Müge ALI METİNER

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu derste, diş hekimliği öğrencilerine epidemiyolojinin temel prensipleri ve yöntemlerinin öğretilmesi amaçlanmaktadır. Ders epidemiyoloji ve koruma parametreleri, hastalık ve sağlığın ölçülmesinde kullanılan indikatörler, dental sağlık ve ölçüm parametreleri ile koruyucu diş hekimliği odaklı olarak anlatılmaktadır.

Dersin İçeriği:

Sağlık ve hastalığın ölçüm parametreleri,temel kavram ve formüller, diş hekimliğinde görülen prevalan hastalıklar; • Epidemiyolojide araştırma desenleri;• Araştırma desenleri karşılaştırma- olgu kontrol, kohort çalışmaları, kesitsel araştırmalar, OR, RR, CI , Hata, bias, karışıklık, diş hekimliği epidemiyolojisinde kullanılan ölçekler; • Klinik epidemiyoloji ve yaşam kalitesi değerlendirme araçları;• Epidemiyoloji ve koruma, dental epidemiyoloji ve koruyucu diş hekimliği

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Sağlık ve hastalığın değerlendirilmesinde kullanılan parametreleri, epidemiyolojik araştırma düzenlerini bilr. Bu bağlamda dental ve genel epidemiyoloji alanındaki yayınları anlayıp çıktılarını kullanabilir.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Tanımlayıcı araştırmalarda kullanılabilecek soru formu ve ölçek gibi araçları belirleyip kullanabilir. Bir araştırma sorusu için en uygun araştırma desenini seçebilir.
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Koruyucu Diş Hekimliğine ve Epidemiyolojiye Giriş	World Health Organization. Constitution of the WHO. 1948. Last JM. A Dictionary of Epidemiology. Gordis L. Epidemiology.
1)	• Giriş Epidemiyoloji, tanımlar	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015
2)	Epidemiyolojinin Tarihsel Gelişimi ve Diş Hekimliğinde Önemi	Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, Dental Practice, and the Community (6th ed.). St. Louis: Elsevier Saunders.
2)	• Sağlık ve hastalığın ölçüm parametreleri,temel kavram ve formüller, diş hekimliğinde görülen prevalan hastalıklar	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015
3)	• Epidemiyolojide araştırma desenleri, kesitsel araştırma anket formu örneği	Astım/Kronik Branşit prevalans çalışması soru formu
3)	Epidemiyolojik Araştırmaların Sınıflandırılması ve Kullanım Alanları	Gordis, L. (2014). Epidemiology (5th ed.). Elsevier Saunders. Friis, R. H., & Sellers, T. A. (2021). Epidemiology for Public Health Practice (6th ed.). Jones & Bartlett Learning. Last, J. M. (2001). A Dictionary of Epidemiology (4th ed.). Oxford University Press. Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, Dental Practice, and the Community (6th ed.). Elsevier Saunders.
4)	• Epidemiyolojik araştırma türlerine devam	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015
4)	Tanımlayıcı Epidemiyolojik Araştırmalar ve Ağız-Diş Sağlığı Örnekleri	Gordis, L. (2014). Epidemiology (5th ed.). Elsevier Saunders. Friis, R. H., & Sellers, T. A. (2021). Epidemiology for Public Health Practice (6th ed.). Jones & Bartlett Learning. Petersen, P. E. (2003). The World Oral Health Report 2003. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 31(Suppl 1), 3–24. Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, Dental Practice, and the Community (6th ed.). Elsevier Saunders.
5)	Epidemiyolojide Nedensellik, Risk Faktörleri ve Sosyal Determinantlar	Gordis, L. (2014). Epidemiology (5th ed.). Elsevier Saunders. Hill, A. B. (1965). The environment and disease: Association or causation? Proceedings of the Royal Society of Medicine, 58, 295–300. Friis, R. H., & Sellers, T. A. (2021). Epidemiology for Public Health Practice (6th ed.). Jones & Bartlett Learning. Petersen, P. E. (2003). The World Oral Health Report 2003. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 31(Suppl 1), 3–24. Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, Dental Practice, and the Community (6th ed.). Elsevier Saunders.
5)	• İnsidans (yeni olgu) ve kişi-yıl hesapları, Framingham kalp araştırması	Framingham Kalp araştırması Kohort tablosu (Excel)
6)	• Araştırma desenleri karşılaştırma- olgu kontrol, kohort çalışmaları, kesitsel araştırmalar, OR, RR, CI , Hata, bias, karışıklık, diş hekimliği epidemiyolojisinde kullanılan ölçek örneği	Dental Sağlık Okuryazarlık Ölçeği
6)	Kesitsel Araştırmalar, Vaka-Kontrol ve Kohort Çalışmaları	Gordis, L. (2014). Epidemiology (5th ed.). Elsevier Saunders. Friis, R. H., & Sellers, T. A. (2021). Epidemiology for Public Health Practice (6th ed.). Jones & Bartlett Learning. Mann, C. J. (2003). Observational research methods: Research design II: Cohort, cross sectional, and case-control studies. Emergency Medicine Journal, 20(1), 54–60. Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, Dental Practice, and the Community (6th ed.). Elsevier Saunders.
7)	• Diş Hekimliği epidemiyolojisi, örnek çalışmalar 1-3.kitap bölümleri kısa sınav %10	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015
7)	Deneysel (Müdahale) Araştırmalar ve Koruyucu Programların Değerlendirilmesi	Gordis, L. (2014). Epidemiology (5th ed.). Elsevier Saunders. Friis, R. H., & Sellers, T. A. (2021). Epidemiology for Public Health Practice (6th ed.). Jones & Bartlett Learning. Petersen, P. E., & Kwan, S. (2011). Evaluation of community-based oral health promotion and oral disease prevention. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 39(6), 481–487. Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, Dental Practice, and the Community (6th ed.). Elsevier Saunders.
8)	• Arasınav soruları, araştırma hipotezi-araştırma sorusu	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015
8)	Florür ve Alternatif Ajanların Epidemiyolojisi (Topikal, Sistemik, Yenilikçi Yaklaşımlar)	Fejerskov, O., & Kidd, E. (2015). Dental Caries: The Disease and Its Clinical Management (3rd ed.). Wiley Blackwell. Burt, B. A., & Eklund, S. A. (2005). Dentistry, Dental Practice, and the Community (6th ed.). Elsevier Saunders. Petersen, P. E., & Lennon, M. A. (2004). Effective use of fluorides for the prevention of dental caries in the 21st century. Community Dentistry and Oral Epidemiology, 32(5), 319–321. Marinho, V. C. C. (2013). Cochrane reviews of randomized trials of fluoride therapies for preventing dental caries. European Archives of Paediatric Dentistry, 14(3), 183–189.
9)	araştırma hipotezi-araştırma sorusu, ölçek-soru formu, Anksiyete ölçekleri	Dental Anksiyete Ölçeği Beck Anksiyete Ölçeği
10)	• Epidemiyolojide nedensellik	Kitap Bölüm 5
11)	• Kalitatif araştırmalar, araştırma protokolu süreci, araştırma projelerinin planlanması	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015
12)	• Klinik epidemiyoloji ve yaşam kalitesi değerlendirme araçları	SF-36 yaşam kalitesi ölçeği WHOQOL-Bref yaşam kalitesi ölçeği
13)	• Epidemiyoloji ve koruma, Dental epidemiyoloji ve Koruyucu Diş Hekimliği 1. 5 ve 8.kitap bölümleri kısa sınav %10	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015
14)	• Dental epidemiyoloji ve Koruyucu Diş Hekimliği 2	Basic Epidemiology R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization World Health Organization, 2006 DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009 Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş. 2017 Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg 2015

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Dersin sorumlu öğretim üyesi tarafından sisteme girilir.

Diğer Kaynaklar:

Basic Epidemiology
R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization
World Health Organization, 2006

DSÖ Temel Epidemiyoloji 2.baskı
R. Bonita, R. Beaglehole, Tord Kjellström, World Health Organization, TÜRSAK 2009

Epidemiyoloji’de yöntembilim ve sayısal değerlendirme / Mustafa Ş. Şenocak, Alev Bakır Şenocak, Mustafa Ş.
2017

Medical epidemiology : population health and effective health care / ed.: Raymond S. Greenberg
2015

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2
Program Kazanımları
1) Lisans düzeyindeki yeterliliklere dayalı olarak, sağlık alanında uzman düzeyinde güncel bilgiye sahiptir ve bu bilgiyi geliştirmeye açıktır.
2) Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir.
3) Diş hekimliği alanında edindikleri ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak karşılaştıkları olguyu analiz eder, eleştirel bir şekilde değerlendirir, olası sorunları belirler ve gerektiğinde çözümler geliştirirler.
4) Alanı ile ilgili edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilme, geliştirebilme ve derinleştirebilme becerisine sahiptir
5) Mesleki uygulamalarda sağlık alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar dâhil diğer teknolojik araçları ile alana özgü olan cihaz ve aletleri ileri düzeyde kullanarak problemleri ortaya koyar ve bu sorunları çözümler.
6) Alanıyla alakalı araştırma yaparken uygun metodolojik yönteme karar verir, elde ettiği verilerin analizini yapar, çıktılarını yorumlar ve bunları raporlayarak bilime katkı sağlar.
7) İleri bilgilerini kullanarak sağlık alanı ile ilgili çalışmaları bağımsız ve/veya ekip olarak yürütür
8) Mesleki yaşamında sosyal ve profesyonel ilişkilerini, yaşadığı toplumun normlarına uygun bir şekilde değerlendirir, yönlendirir ve geliştirir.
9) Diş hekimliği alanındaki bilgiye ulaşma yollarına karar verir ve uygular, edindiği bu bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, öğrenme gereksinimini belirler ve öğrenmesini doğru kaynaklarla yönlendirir.
10) Sağlık alanı ile ilgili konularda strateji ve politika geliştirir ve uygulama planlarını yorumlar ve elde edilen sonuçları bilimsel ve etik çerçevede değerlendirir
11) Yaşadığı toplumda, bireysel olarak veya diğer meslek gruplarıyla işbirliği içinde, sağlığın teşviki ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi için gerekli önlemleri alır ve sağlık politikaları geliştirir.
12) Sağlık alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir ve bu değerleri öğretir.
13) Diş hekimliği mesleği kapsamında tedavi ilkelerini uygulayarak hastanın mevcut şikayetini/ağrısını giderir ve/veya etik sınırlar dahilinde hastayı uygun bir sağlık uzmanına yönlendirir.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Lisans düzeyindeki yeterliliklere dayalı olarak, sağlık alanında uzman düzeyinde güncel bilgiye sahiptir ve bu bilgiyi geliştirmeye açıktır.
2)	Diş hekimliği alanında elde ettiği bilgilerin kaynağını, doğruluğunu, güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirebilme bilgisine sahiptir.	3
3)	Diş hekimliği alanında edindikleri ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanarak karşılaştıkları olguyu analiz eder, eleştirel bir şekilde değerlendirir, olası sorunları belirler ve gerektiğinde çözümler geliştirirler.	1
4)	Alanı ile ilgili edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanabilme, geliştirebilme ve derinleştirebilme becerisine sahiptir
5)	Mesleki uygulamalarda sağlık alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar dâhil diğer teknolojik araçları ile alana özgü olan cihaz ve aletleri ileri düzeyde kullanarak problemleri ortaya koyar ve bu sorunları çözümler.
6)	Alanıyla alakalı araştırma yaparken uygun metodolojik yönteme karar verir, elde ettiği verilerin analizini yapar, çıktılarını yorumlar ve bunları raporlayarak bilime katkı sağlar.
7)	İleri bilgilerini kullanarak sağlık alanı ile ilgili çalışmaları bağımsız ve/veya ekip olarak yürütür
8)	Mesleki yaşamında sosyal ve profesyonel ilişkilerini, yaşadığı toplumun normlarına uygun bir şekilde değerlendirir, yönlendirir ve geliştirir.	4
9)	Diş hekimliği alanındaki bilgiye ulaşma yollarına karar verir ve uygular, edindiği bu bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir, öğrenme gereksinimini belirler ve öğrenmesini doğru kaynaklarla yönlendirir.	4
10)	Sağlık alanı ile ilgili konularda strateji ve politika geliştirir ve uygulama planlarını yorumlar ve elde edilen sonuçları bilimsel ve etik çerçevede değerlendirir
11)	Yaşadığı toplumda, bireysel olarak veya diğer meslek gruplarıyla işbirliği içinde, sağlığın teşviki ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi için gerekli önlemleri alır ve sağlık politikaları geliştirir.	5
12)	Sağlık alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir ve bu değerleri öğretir.	1
13)	Diş hekimliği mesleği kapsamında tedavi ilkelerini uygulayarak hastanın mevcut şikayetini/ağrısını giderir ve/veya etik sınırlar dahilinde hastayı uygun bir sağlık uzmanına yönlendirir.	1

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Ders

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ödev	1	% 30
Ara Sınavlar	1	% 30
Yarıyıl/Yıl Sonu Sınavı	1	% 40
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 60
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 40
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	14	1	14
Arazi Çalışması	4	6	24
Ara Sınavlar	1	1	1
Final	1	1	1
Toplam İş Yükü			40