DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ (YL) (TEZLİ)
Kazanılan Yeterlilik	Program Süresi	Toplam Kredi (AKTS)	Öğretim Şekli	Yeterliliğin Düzeyi ve Öğrenme Alanı
YÜKSEK LİSANS DERECESİ	2	120	ÖRGÜN	TYÇ, TYYÇ, EQF-LLL, ISCED (2011):7. Düzey QF-EHEA:2. Düzey TYYÇ, ISCED (1997-2013): 72

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

3010002049

Ders İsmi:

İnsanlar Makinalar ve Hayvanlarda Dil

Ders Yarıyılı:

Bahar

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Laboratuvar	Kredi	AKTS
3	0	0	3	6

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar:

Dersin dilbilim, bilişsel bilim, nörobilim, yapay zekâ ve hayvan davranışı alanlarını bir araya getiren disiplinler arası bir yapıda yürütülmesi önerilir. İçeriğin yalnızca kuramsal değil, aynı zamanda örnek olaylar, medya içerikleri ve güncel teknolojik gelişmelerle desteklenmesi öğrencilerin eleştirel düşünme becerisini artıracaktır. Ders boyunca insan dilinin özgünlüğü kadar, iletişim sistemleri arasındaki benzerlik ve farklılıkların bilimsel temelde tartışılması önemlidir. Ayrıca etik, bilinç, niyet ve anlam üretimi gibi konuların da ders kapsamında yer alması önerilir.

Dersin Türü:

Anabilim Dalı/Lisansüstü Seçmeli

Dersin Seviyesi:

Yüksek Lisans

TYYÇ:7. Düzey

QF-EHEA:2. Düzey

EQF-LLL:7. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi Merve SAVAŞ

Dersi Veren(ler):

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı, dil olgusunu insan, hayvan ve yapay sistemler bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemek; insan dilinin ayırt edici özelliklerini kuramsal, bilişsel ve iletişimsel boyutlarıyla tartışmak; hayvan iletişim sistemleri ile makine temelli dil işleme yaklaşımlarını dilbilimsel ve nörobilişsel perspektiften değerlendirmektir. Ders kapsamında öğrencilerin dilin doğası, kökeni, yapısı, öğrenimi ve işlevi üzerine disiplinler arası bir bakış açısı geliştirmeleri hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği:

Bu ders kapsamında dilin tanımı, temel özellikleri ve insan dilini diğer iletişim sistemlerinden ayıran nitelikleri ele alınır. İnsan dilinin üretkenlik, semboliklik, yer değiştirme, çift eklemlilik ve toplumsal işlev gibi özellikleri; hayvanlarda iletişim sistemleri, işaret kullanımı, sesli ve görsel iletişim örüntüleri; makinalarda doğal dil işleme, yapay zekâ temelli dil üretimi, dil modelleme ve insan-makine etkileşimi konuları incelenir. Ayrıca dilin evrimi, bilişsel temelleri, anlam üretimi, iletişim niyeti, öğrenme mekanizmaları ve etik tartışmalar disiplinler arası çerçevede değerlendirilir.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Dilin temel özelliklerini ve insan dilinin ayırt edici yönlerini açıklar.
2) İnsan dili ile hayvan iletişim sistemleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları tartışır.
3) Makinalarda doğal dil işleme ve yapay dil üretimi süreçlerini temel düzeyde açıklar.
4) Dil, iletişim, anlam ve niyet kavramlarını disiplinler arası bakış açısıyla değerlendirir.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Derse giriş, temel kavramlar ve dersin disiplinler arası çerçevesi.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
2)	Dil nedir? İletişim, dil ve sembolik sistem kavramları.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
3)	İnsan dilinin ayırt edici özellikleri: üretkenlik, semboliklik, yer değiştirme, kurallılık.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
4)	Dilin bilişsel ve toplumsal temelleri.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
5)	Dil evrimi ve kökenine ilişkin temel kuramlar.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
6)	Hayvanlarda iletişim sistemleri: genel ilkeler ve örnekler.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
7)	Primatlar, kuşlar ve diğer türlerde iletişim örüntüleri.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
8)	Ara Sınav
9)	Hayvan iletişimi ile insan dili arasındaki temel farklar.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
10)	Makinalarda dil: doğal dil işleme ve yapay zekâya giriş.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
11)	Dil modelleri, metin üretimi ve insan-makine etkileşimi.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
12)	Makinalar gerçekten “anlar” mı? Anlam, niyet ve temsil tartışmaları.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
13)	Etik boyutlar: yapay zekâ, bilinç, sorumluluk ve iletişim.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
14)	Öğrenci sunumları ve karşılaştırmalı tartışmalar.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
15)	Genel değerlendirme, bütünleştirme ve dersin kapanışı.	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
16)	Final Sınavı

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
Diğer Kaynaklar:	Güdek, K. (2014). Terapötik iletişim ve sosyal çalışma: Yönlendirme teknikleri-mülakat-güvengenlik-empati-iletişim ve sözel olmayan öğeler-dili anlaşılır kılmak-çatışma-dinleme-açıklama. Nobel Tıp Kitabevi. Roseberry-McKibbin, C. (n.d.). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4
Program Kazanımları
1) Dil, konuşma, ses ve yutma bozuklukluklarını değerlendirebilmek için gerekli ekipmanları tanımlar, tanır ve kullanır. Dil ve konuşma bozuklukları için gerekli uygulamaları yapar.
2) Dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak gerekli değerlendirmeleri, tanımlamaları ve planlamayı yapar.
3) Bireysel farklılıkları, inançları, örf ve adetleri göz önünde bulundurur ve saygı duyar.
4) Dil ve konuşma terapisi alanında öğrendiği bilgi ve becerileri etik prensipler çerçevesinde uygular, gerekli durumlarda uygulamayı değiştirir ve süreci sonlandırır.
5) Toplumun dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili değişen ve çeşitlenen sağlık ihtiyaçlarına uygun sağlık politikalarının üretilmesine katkı sağlar ve toplum sağlığının korunmasına yönelik girişimlerde bulunur.
6) Dil ve konuşma terapisi alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir, analiz eder ve sorunlar karşısında bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
7) Mesleki ve akademik çalışmaları sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile işbirliği içerisinde çalışır ve sorumluluk üstlenir.
8) Teknolojik gelişmeleri takip ederek dil ve konuşma terapisi alanında yapılacak olan araştırma ve proje uygulamalarına katılım sağlar.
9) Bireylerin günlük yaşamdaki farklılıklarını, ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitelerini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler ve düzenlemelerde görev alır.
10) Mesleki performansının gerektirdiği tüm sorumlulukları yerine getirir, dil ve konuşma terapisi alanındaki bilgisini ve kendi uygulamalarını birleştirir, bütünleştirir ve yaşam boyu öğrenmeyi benimser.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Dil, konuşma, ses ve yutma bozuklukluklarını değerlendirebilmek için gerekli ekipmanları tanımlar, tanır ve kullanır. Dil ve konuşma bozuklukları için gerekli uygulamaları yapar.
2)	Dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak gerekli değerlendirmeleri, tanımlamaları ve planlamayı yapar.
3)	Bireysel farklılıkları, inançları, örf ve adetleri göz önünde bulundurur ve saygı duyar.
4)	Dil ve konuşma terapisi alanında öğrendiği bilgi ve becerileri etik prensipler çerçevesinde uygular, gerekli durumlarda uygulamayı değiştirir ve süreci sonlandırır.
5)	Toplumun dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili değişen ve çeşitlenen sağlık ihtiyaçlarına uygun sağlık politikalarının üretilmesine katkı sağlar ve toplum sağlığının korunmasına yönelik girişimlerde bulunur.
6)	Dil ve konuşma terapisi alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir, analiz eder ve sorunlar karşısında bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
7)	Mesleki ve akademik çalışmaları sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile işbirliği içerisinde çalışır ve sorumluluk üstlenir.
8)	Teknolojik gelişmeleri takip ederek dil ve konuşma terapisi alanında yapılacak olan araştırma ve proje uygulamalarına katılım sağlar.
9)	Bireylerin günlük yaşamdaki farklılıklarını, ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitelerini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler ve düzenlemelerde görev alır.
10)	Mesleki performansının gerektirdiği tüm sorumlulukları yerine getirir, dil ve konuşma terapisi alanındaki bilgisini ve kendi uygulamalarını birleştirir, bütünleştirir ve yaşam boyu öğrenmeyi benimser.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Beyin fırtınası /Altı şapka
Bireysel çalışma ve ödevi
Ders
Ödev

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Devam	14	% 10
Ödev	2	% 20
Sunum	1	% 20
Ara Sınavlar	1	% 20
Yarıyıl/Yıl Sonu Sınavı	1	% 30
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 70
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 30
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	14	3	42
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	4	56
Sunum / Seminer	1	8	8
Ödevler	2	8	16
Ara Sınavlar	1	10	10
Final	1	15	15
Toplam İş Yükü			147