DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ (YL) (TEZLİ)
Kazanılan Yeterlilik Program Süresi Toplam Kredi (AKTS) Öğretim Şekli Yeterliliğin Düzeyi ve Öğrenme Alanı
YÜKSEK LİSANS DERECESİ 2 120 ÖRGÜN TYÇ, TYYÇ, EQF-LLL, ISCED (2011):7. Düzey
QF-EHEA:2. Düzey
TYYÇ, ISCED (1997-2013): 72

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: 3010002046
Ders İsmi: Okul Çağı Dil ve Konuşma Bozuklukları
Ders Yarıyılı: Güz
Ders Kredileri:
Teorik Pratik Laboratuvar Kredi AKTS
3 0 0 3 6
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar: Dersin yalnızca bozuklukların tanımlanmasına değil, aynı zamanda bunların çocuğun akademik başarı, sınıf içi katılım, akran ilişkileri ve günlük iletişim üzerindeki etkilerine de odaklanması önerilir. İçeriğin değerlendirme, müdahale ve okul temelli destek süreçlerini bütüncül biçimde kapsaması önemlidir. Dersin yürütülmesinde güncel rehberler, vaka tartışmaları, rapor örnekleri ve müdahale planı hazırlama çalışmaları kullanılması öğrencilerin klinik karar verme becerisini güçlendirecektir. Ayrıca öğretmen ve aile iş birliği, sınıf uyarlamaları ve çok disiplinli yaklaşımın ders boyunca özellikle vurgulanması önerilir.
Dersin Türü: Anabilim Dalı/Lisansüstü Seçmeli
Dersin Seviyesi:
Yüksek Lisans TYYÇ:7. Düzey QF-EHEA:2. Düzey EQF-LLL:7. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze
Dersin Koordinatörü: Dr.Öğr.Üyesi Merve SAVAŞ
Dersi Veren(ler):
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu dersin amacı, okul çağı çocuklarında görülen dil ve konuşma bozukluklarının kuramsal temellerini, klinik özelliklerini, değerlendirme süreçlerini ve müdahale yaklaşımlarını ileri düzeyde ele almaktır. Ders kapsamında öğrencilerin okul çağı döneminde görülen gelişimsel dil bozukluğu, konuşma sesi bozukluğu, akıcılık bozukluğu, pragmatik dil güçlükleri, okuma-yazma ile ilişkili dil sorunları ve eşlik eden öğrenme güçlüklerini çok boyutlu biçimde değerlendirebilmeleri; eğitimsel ve klinik gereksinimleri ayırt edebilmeleri; uygun destek ve müdahale planları geliştirebilmeleri hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği: Bu ders kapsamında okul çağı döneminde tipik dil ve iletişim gelişimi, okul döneminde ortaya çıkan dilsel ve akademik gereksinimler, gelişimsel dil bozukluğu, konuşma sesi bozuklukları, akıcılık bozuklukları, sosyal iletişim/pragmatik dil sorunları ve okuma-yazma ile ilişkili güçlükler ele alınır. Ayrıca bu bozuklukların değerlendirme yöntemleri, standart ve betimsel değerlendirme araçları, okul temelli müdahale yaklaşımları, sınıf içi düzenlemeler, aile ve öğretmen iş birliği, bireyselleştirilmiş destek planları ve çok disiplinli çalışma süreçleri tartışılır. Ders, dil ve konuşma terapistinin okul çağındaki çocukların akademik, sosyal ve iletişimsel katılımını desteklemedeki rolünü vurgulayacak şekilde yapılandırılır.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Öğrenme Kazanımları
1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Okul çağı döneminde tipik dil, konuşma ve iletişim gelişiminin temel özelliklerini açıklar.
2) Okul çağı çocuklarında görülen başlıca dil ve konuşma bozukluklarını tanımlar.
3) Gelişimsel dil bozukluğu, konuşma sesi bozukluğu, akıcılık bozukluğu ve pragmatik dil sorunlarının klinik özelliklerini ayırt eder.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
1) Okul çağı dil ve konuşma bozukluklarına ilişkin güncel araştırmaları eleştirel biçimde inceler.
2) Okul temelli destek, sınıf içi düzenleme ve müdahale planı oluşturur.
3) Değerlendirme bulgularını akademik, sosyal ve iletişimsel katılım bağlamında yorumlar.
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Derse giriş, kapsam, temel kavramlar ve okul çağı döneminin gelişimsel özellikleri. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
2) Okul çağı döneminde tipik dil, konuşma ve iletişim gelişimi. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
3) Okul çağı çocuklarında gelişimsel dil bozukluğu: klinik özellikler ve görünüm. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
4) Konuşma sesi bozuklukları ve okul çağına yansımaları. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
5) Akıcılık bozuklukları ve okul ortamındaki etkileri. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
6) Pragmatik dil bozuklukları ve sosyal iletişim güçlükleri. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
7) Okuma-yazma ile ilişkili dil sorunları ve akademik performans. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
8) Ara Sınav
9) Standart ve betimsel değerlendirme yöntemleri. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
10) Dil örneği, anlatı, sınıf içi gözlem ve öğretmen görüşü ile değerlendirme. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
11) Müdahale planlama: kısa ve uzun dönem hedefler. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
12) Okul temelli uygulamalar, sınıf içi düzenlemeler ve destekleyici stratejiler. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
13) Aile ve öğretmen iş birliği, danışmanlık ve yönlendirme süreçleri. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
14) Vaka tartışmaları, rapor yazımı ve müdahale örnekleri. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
15) Öğrenci sunumları, genel değerlendirme ve dersin bütünleştirilmesi. Reed, V. A. (2018). An introduction to children with language disorders (5th ed.). Pearson Education. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. Toptaş, S., Maviş, İ., Balo, S. S., ve diğerleri. (Ed.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara Nobel Tıp Kitabevleri.
16) Final Sınavı

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:
Diğer Kaynaklar:

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

4

5

6

Program Kazanımları
1) Dil, konuşma, ses ve yutma bozuklukluklarını değerlendirebilmek için gerekli ekipmanları tanımlar, tanır ve kullanır. Dil ve konuşma bozuklukları için gerekli uygulamaları yapar.
2) Dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak gerekli değerlendirmeleri, tanımlamaları ve planlamayı yapar.
3) Bireysel farklılıkları, inançları, örf ve adetleri göz önünde bulundurur ve saygı duyar.
4) Dil ve konuşma terapisi alanında öğrendiği bilgi ve becerileri etik prensipler çerçevesinde uygular, gerekli durumlarda uygulamayı değiştirir ve süreci sonlandırır.
5) Toplumun dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili değişen ve çeşitlenen sağlık ihtiyaçlarına uygun sağlık politikalarının üretilmesine katkı sağlar ve toplum sağlığının korunmasına yönelik girişimlerde bulunur.
6) Dil ve konuşma terapisi alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir, analiz eder ve sorunlar karşısında bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
7) Mesleki ve akademik çalışmaları sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile işbirliği içerisinde çalışır ve sorumluluk üstlenir.
8) Teknolojik gelişmeleri takip ederek dil ve konuşma terapisi alanında yapılacak olan araştırma ve proje uygulamalarına katılım sağlar.
9) Bireylerin günlük yaşamdaki farklılıklarını, ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitelerini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler ve düzenlemelerde görev alır.
10) Mesleki performansının gerektirdiği tüm sorumlulukları yerine getirir, dil ve konuşma terapisi alanındaki bilgisini ve kendi uygulamalarını birleştirir, bütünleştirir ve yaşam boyu öğrenmeyi benimser.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok 1 En Düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 En Yüksek
           
Dersin Program Kazanımlarına Etkisi Katkı Payı
1) Dil, konuşma, ses ve yutma bozuklukluklarını değerlendirebilmek için gerekli ekipmanları tanımlar, tanır ve kullanır. Dil ve konuşma bozuklukları için gerekli uygulamaları yapar.
2) Dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak gerekli değerlendirmeleri, tanımlamaları ve planlamayı yapar.
3) Bireysel farklılıkları, inançları, örf ve adetleri göz önünde bulundurur ve saygı duyar.
4) Dil ve konuşma terapisi alanında öğrendiği bilgi ve becerileri etik prensipler çerçevesinde uygular, gerekli durumlarda uygulamayı değiştirir ve süreci sonlandırır.
5) Toplumun dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili değişen ve çeşitlenen sağlık ihtiyaçlarına uygun sağlık politikalarının üretilmesine katkı sağlar ve toplum sağlığının korunmasına yönelik girişimlerde bulunur.
6) Dil ve konuşma terapisi alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir, analiz eder ve sorunlar karşısında bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
7) Mesleki ve akademik çalışmaları sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile işbirliği içerisinde çalışır ve sorumluluk üstlenir.
8) Teknolojik gelişmeleri takip ederek dil ve konuşma terapisi alanında yapılacak olan araştırma ve proje uygulamalarına katılım sağlar.
9) Bireylerin günlük yaşamdaki farklılıklarını, ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitelerini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler ve düzenlemelerde görev alır.
10) Mesleki performansının gerektirdiği tüm sorumlulukları yerine getirir, dil ve konuşma terapisi alanındaki bilgisini ve kendi uygulamalarını birleştirir, bütünleştirir ve yaşam boyu öğrenmeyi benimser.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Beyin fırtınası /Altı şapka
Bireysel çalışma ve ödevi
Ders

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev
Sunum

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Devam 14 % 10
Ödev 2 % 20
Sunum 1 % 20
Ara Sınavlar 1 % 20
Yarıyıl/Yıl Sonu Sınavı 1 % 30
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 70
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 30
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışması 14 4 56
Sunum / Seminer 1 8 8
Ödevler 2 8 16
Ara Sınavlar 1 10 10
Final 1 15 15
Toplam İş Yükü 147