DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ (YL) (TEZLİ)
Kazanılan Yeterlilik	Program Süresi	Toplam Kredi (AKTS)	Öğretim Şekli	Yeterliliğin Düzeyi ve Öğrenme Alanı
YÜKSEK LİSANS DERECESİ	2	120	ÖRGÜN	TYÇ, TYYÇ, EQF-LLL, ISCED (2011):7. Düzey QF-EHEA:2. Düzey TYYÇ, ISCED (1997-2013): 72

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

3010002021

Ders İsmi:

Bilişsel Gelişim Kuramları

Ders Yarıyılı:

Güz

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Laboratuvar	Kredi	AKTS
3	0	0	3	6

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar:

yok

Dersin Türü:

Anabilim Dalı/Lisansüstü Seçmeli

Dersin Seviyesi:

Yüksek Lisans

TYYÇ:7. Düzey

QF-EHEA:2. Düzey

EQF-LLL:7. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Dr.Öğr.Üyesi Merve SAVAŞ

Dersi Veren(ler):

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı, bilişsel gelişime ilişkin temel ve çağdaş kuramları derinlemesine inceleyerek, dil ve konuşma terapisi bağlamında bilişsel süreçlerin değerlendirilmesi ve yorumlanmasına yönelik ileri düzey bilgi kazandırmaktır.

Dersin İçeriği:

Bu ders, bilişsel gelişimin temel kuramlarını klasik ve çağdaş yaklaşımlar çerçevesinde ele alır. Jean Piaget, Lev Vygotsky ve bilgi işleme kuramı gibi yaklaşımlar ileri düzeyde analiz edilerek dil gelişimiyle ilişkileri incelenir. Ayrıca yürütücü işlevler, dikkat, bellek ve bilişsel esneklik gibi süreçlerin dil ve konuşma bozukluklarıyla ilişkisi değerlendirilir. Ders, klinik uygulamalara yönelik vaka temelli tartışmalar ve araştırma makaleleri ile desteklenir.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Bilişsel gelişim kuramlarını karşılaştırmalı olarak analiz eder
2) Bilişsel süreçlerin dil gelişimi üzerindeki etkilerini açıklar
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Klinik vakalarda bilişsel değerlendirme yapar
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
1) Yürütücü işlevler ve dil bozuklukları arasındaki ilişkiyi değerlendirir
Alana Özgü Yetkinlik
1) Kanıta dayalı müdahale planları oluşturur
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Bilişsel gelişime giriş Temel kavramlar ve tarihsel perspektif Dil ve biliş ilişkisine genel bakış	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
2)	Klasik bilişsel gelişim kuramları Jean Piaget’nin kuramına giriş Epistemolojik temeller	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
3)	Piaget kuramının ileri düzey analizi Bilişsel evrelerin eleştirel değerlendirilmesi Dil gelişimi ile ilişkisi	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
4)	Sosyokültürel kuram Lev Vygotsky İçselleştirme, ZPD ve dil gelişimi	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
5)	Sosyokültürel kuramın klinik uygulamaları Dil terapisine yansımaları Etkileşim temelli müdahaleler	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
6)	Bilgi işleme kuramı Dikkat, bellek ve öğrenme mekanizmaları Dil işlemleme süreçleri	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
7)	Vize Sınavı	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
8)	Yürütücü işlevler (executive functions) Çalışma belleği, inhibisyon, bilişsel esneklik Dil bozuklukları ile ilişkisi	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
9)	Nörobilişsel gelişim Beyin gelişimi ve dil Kritik dönemler ve nöroplastisite	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
10)	Bilişsel gelişimde bireysel farklılıklar Zeka kuramları (klasik vs çağdaş yaklaşımlar) Klinik yorumlama	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
11)	Bilişsel gelişim ve dil bozuklukları Gelişimsel dil bozukluğu (DLD) Otizm spektrum bozukluğu ve biliş	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
12)	Değerlendirme yöntemleri Bilişsel ve dil değerlendirme araçlarının entegrasyonu Dinamik değerlendirme	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
13)	Klinik vaka analizleri Araştırma makalesi sunumları Kanıta dayalı uygulama tartışmaları	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
14)	Final Sınavı	Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson. Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press. Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press. Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri. Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

sunum

Diğer Kaynaklar:

Berk, Laura E. (2018). Development through the lifespan (7th ed.). Pearson.
Piaget, Jean (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.
Vygotsky, Lev (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Roseberry-McKibbin, Celeste (2014). An advanced review of speech-language pathology: Preparation for the PRAXIS and comprehensive examination (4th ed.). PRO-ED.
Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 1). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
Topbaş, Seyhun, Maviş, İpek, & Balo, S. S. (Eds.). (2024). Kuramdan uygulamaya klinik dil ve konuşma terapisi (Cilt 2). Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	2	3	4	5
Program Kazanımları
1) Dil, konuşma, ses ve yutma bozuklukluklarını değerlendirebilmek için gerekli ekipmanları tanımlar, tanır ve kullanır. Dil ve konuşma bozuklukları için gerekli uygulamaları yapar.
2) Dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak gerekli değerlendirmeleri, tanımlamaları ve planlamayı yapar.
3) Bireysel farklılıkları, inançları, örf ve adetleri göz önünde bulundurur ve saygı duyar.
4) Dil ve konuşma terapisi alanında öğrendiği bilgi ve becerileri etik prensipler çerçevesinde uygular, gerekli durumlarda uygulamayı değiştirir ve süreci sonlandırır.
5) Toplumun dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili değişen ve çeşitlenen sağlık ihtiyaçlarına uygun sağlık politikalarının üretilmesine katkı sağlar ve toplum sağlığının korunmasına yönelik girişimlerde bulunur.
6) Dil ve konuşma terapisi alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir, analiz eder ve sorunlar karşısında bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
7) Mesleki ve akademik çalışmaları sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile işbirliği içerisinde çalışır ve sorumluluk üstlenir.
8) Teknolojik gelişmeleri takip ederek dil ve konuşma terapisi alanında yapılacak olan araştırma ve proje uygulamalarına katılım sağlar.
9) Bireylerin günlük yaşamdaki farklılıklarını, ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitelerini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler ve düzenlemelerde görev alır.
10) Mesleki performansının gerektirdiği tüm sorumlulukları yerine getirir, dil ve konuşma terapisi alanındaki bilgisini ve kendi uygulamalarını birleştirir, bütünleştirir ve yaşam boyu öğrenmeyi benimser.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Dil, konuşma, ses ve yutma bozuklukluklarını değerlendirebilmek için gerekli ekipmanları tanımlar, tanır ve kullanır. Dil ve konuşma bozuklukları için gerekli uygulamaları yapar.
2)	Dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili kuramsal ve uygulamalı kavram ve prensipleri kullanarak gerekli değerlendirmeleri, tanımlamaları ve planlamayı yapar.
3)	Bireysel farklılıkları, inançları, örf ve adetleri göz önünde bulundurur ve saygı duyar.
4)	Dil ve konuşma terapisi alanında öğrendiği bilgi ve becerileri etik prensipler çerçevesinde uygular, gerekli durumlarda uygulamayı değiştirir ve süreci sonlandırır.
5)	Toplumun dil ve konuşma terapisi alanı ile ilgili değişen ve çeşitlenen sağlık ihtiyaçlarına uygun sağlık politikalarının üretilmesine katkı sağlar ve toplum sağlığının korunmasına yönelik girişimlerde bulunur.
6)	Dil ve konuşma terapisi alanında hizmetleri etkin ve yeterli biçimde organize eder, kalite ve organizasyon fonksiyonunun devamlılığı ve gelişimi için gerekli iş süreçlerini yönetir, analiz eder ve sorunlar karşısında bilgi ve kanıtlar doğrultusunda çözüm üretir.
7)	Mesleki ve akademik çalışmaları sahip olduğu bilgi birikimini kullanarak bağımsız olarak yürütür ve bu alanda çalışan diğer meslek grupları ile işbirliği içerisinde çalışır ve sorumluluk üstlenir.
8)	Teknolojik gelişmeleri takip ederek dil ve konuşma terapisi alanında yapılacak olan araştırma ve proje uygulamalarına katılım sağlar.
9)	Bireylerin günlük yaşamdaki farklılıklarını, ihtiyaçlarını, bu ihtiyaçların karşılanma yollarını ve günlük aktivitelerini belirleyerek bu doğrultuda yaşam kalitesini artıracak uygulamaları belirler ve düzenlemelerde görev alır.
10)	Mesleki performansının gerektirdiği tüm sorumlulukları yerine getirir, dil ve konuşma terapisi alanındaki bilgisini ve kendi uygulamalarını birleştirir, bütünleştirir ve yaşam boyu öğrenmeyi benimser.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Bireysel çalışma ve ödevi
Ders
Okuma
Ödev
Soru cevap/ Tartışma
Örnek olay çalışması

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev
Örnek olay sunma

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ödev	1	% 10
Ara Sınavlar	1	% 40
Yarıyıl/Yıl Sonu Sınavı	1	% 50
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 50
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 50
Toplam		% 100