PSİKOLOJİ (YL) (TEZLİ)
Kazanılan Yeterlilik	Program Süresi	Toplam Kredi (AKTS)	Öğretim Şekli	Yeterliliğin Düzeyi ve Öğrenme Alanı
YÜKSEK LİSANS DERECESİ	2	120	ÖRGÜN	TYÇ, TYYÇ, EQF-LLL, ISCED (2011):7. Düzey QF-EHEA:2. Düzey TYYÇ, ISCED (1997-2013): 31

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu:

3000002006

Ders İsmi:

Toplumsal Cinsiyet ve Dezavantajlı Gruplar

Ders Yarıyılı:

Bahar

Ders Kredileri:

Teorik	Pratik	Laboratuvar	Kredi	AKTS
3	0	0	3	6

Öğretim Dili:

Ders Koşulu:

Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?:

Hayır

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar:

yok

Dersin Türü:

Anabilim Dalı/Lisansüstü Seçmeli

Dersin Seviyesi:

Yüksek Lisans

TYYÇ:7. Düzey

QF-EHEA:2. Düzey

EQF-LLL:7. Düzey

Dersin Veriliş Şekli:

Yüz yüze

Dersin Koordinatörü:

Prof. Dr. Anayit Margirit COŞKUN

Dersi Veren(ler):

Prof. Dr. Anayit Margirit COŞKUN

Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı:

Toplumsal cinsiyet ve bu bağlamda dezavantajlı gruplara ilişkin temel kavramları, konuları ve sorunları, literatür ışığında, interaktif yöntemle irdeleyerek öğrencinin bilgi, beceri ve farkındalığının artırılması, literatür analizi ve tartışma pratiği edinmelerinin sağlanması.

Dersin İçeriği:

Toplumsal cinsiyet ve kavramsal çerçeve, toplumsal cinsiyet rolleri, dünyada ve Türkiye’de kadın hareketleri ve tarihçesi, kadının insan hakları, kadın haklarına yönelik uluslararası sözleşmeler, ulusal ve uluslararası düzlemlerde toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri (sağlık, eğitim, çalışma yaşamı, insan hakları, karar mekanizması, siyaset vb alanlarda), toplumsal cinsiyetin üreme ve cinsel sağlığa etkileri, kadına, çocuk, genç, yaşlı, LGBTİ+, göçmen ve engelli vb. dezavantajlı gruplara yönelik şiddet ve aile içi şiddet; etkileyen faktörler, neden ve sonuçları, toplumsal cinsiyet eşitsizliğiyle mücadele stratejileri, yasal boyut ve birey olarak yapılması gerekenler

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

Öğrenme Kazanımları

1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) 2.Toplumsal cinsiyete ilişkin stereotip rolleri hakkında farkındalık geliştirir.
2) 3.Ulusal ve uluslararası düzeyde feminizm ve toplumsal cinsiyet eşitliği hareketinin tarihsel süreci hakkında bilgi sahibi olur
3) 4.Toplumsal cinsiyet eşitsizliği söz konusu olan yaşam alanlarını açıklar.
4) 5.Sağlık, eğitim, çalışma yaşamı, karar mekanizması, ülke-devlet politikaları alanında toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin boyutunu açıklar.
5) 7.Kadın, çocuk, genç, engelli, yaşlı bireylerin üreme ve cinsel haklarına ilişkin Ulusal ve uluslararası yasal ve örgütsel düzenlemeleri açıklar.
6) 8.Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında yasal, toplumsal ve politik stratejileri açıklar.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
1) 1.Toplumsal cinsiyet kavram ve kapsamı, toplumsal cinsiyete dayalı dezavantajlı gruplar hakkında bilgi edinir.
2) 6.Kadın, çocuk, genç, yaşlı, LGBTİ+, engelli ve göçmenler vb. dezavantajlı bireylere yönelik aile içi ve toplumsal şiddet boyutunu açıklar ve toplumsal cinsiyet ile kültürler arası boyutu ile ilişkilendirir.
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	•Tanışma, Ders tanıtımı, beklentilerin alınması •Programın amaç ve hedeflerinin belirlenmesi, kontrat yapma •Dersin işleyiş yönteminin açıklanması, sorumlu öğrenci belirleme	Sunum değerlendirme kriter formu
2)	•Toplumsal cinsiyet kavramı ve tarihsel gelişim •Toplumsal cinsiyet rollerinin sosyal yapıdaki yeri (Yaşamda 1 gün/24 saat etkinliği) •Toplumsal cinsiyete ilişkin kişisel deneyimler /ortak analiz	Power point
3)	•Dünya’da ve Türkiye’de kadın hareketlerinin (feminizm) nedeni ve tarihsel gelişimi •Kadın hakları açısından Uluslararası ve Ulusal Sözleşmeler •Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğinin farklı yaşam alanlarına yansımaları	Power point
4)	•İnsan hakları kapsamında kadın, çocuk, yaşlı, engelli, mülteci, CSÜS ve LGBTİ+ haklarının tartışılması •Dezavantajlı grupların bu haklardan yararlanma durumu . Toplumsal cinsiyet konusunda güncel araştırma makalesi analizi	Power point Araştırma makalesi
5)	•Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve ayrımcılık temelinde eğitim ve iş gücüne katılım	Öğrenci sunumu-Ppt Sunum değerlendirme formu
6)	•Toplumsal cinsiyet açısından sağlık ve cinsel sağlık hizmetlerine ulaşım ve yaşanan zorluklar	Öğrenci sunumu,Ppt Öğrenci değerlendirme formu
7)	•Toplumsal cinsiyet eşitsizliği açısından ulusal ve uluslararası düzeyde karar mekanizmasına (politika) katılım ve yönetim hizmetleri •Medyada (yazılı, görsel ve sosyal medya) toplumsal cinsiyet temsilleri	Öğrenci sunumu-ppt Sunum değerlendirme formu
8)	•Dezavantajlı gruplardan LGBTİ+ bireylerin toplumsal cinsiyet açısından sorunları ve olası riskler	Öğrenci sunumu-Ppt Sunum değerlendirme formu
9)	•Toplumsal cinsiyet kapsamında çocuk ve gençlerin sorunları ve olası riskler	Öğrenci sunumu-Ppt Sunum değerlendirme formu,
10)	•Engelli birey ve mültecilerin toplumsal cinsiyet açısından sorunları ve olası riskler	Öğrenci sunumu-ppt Sunum değerlendirme formu
11)	•Toplumsal cinsiyet kapsamında dezavantajlı gruplardan yaşlıların riskleri ve fiziksel, psikososyal sorunları •Yaşlılığın feminizasyonu	Öğrenci sunumu-Ppt Sunum değerlendirme formu
12)	•Cinsiyet temelli şiddet	Öğrenci sunumu-ppt Sunum değerlendirme formu
13)	•Kadınların ve LGBTQ+ bireylerin maruz kaldı şiddet türleri /aile içi ve toplumsal şiddet •Toplumsal cinsiyet ve güvenlik ilişkisi	Öğrenci sunumu-Ppt Sunum değerlendirme formu
14)	•Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinde çözüm önerileri •Dersin değerlendirmesi	Öğrenci sunumu Sunum değerlendirme formu Ders değerlendirme formu
15)	FİNAL SINAV HAFTASI	Final soru hazırlığı

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

power point

Diğer Kaynaklar:

1. Coşkun A, Arslan H, Aslan E, Demirci N ve Ark. (2012). Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği El Kitabı, Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
2. Arat N, Kadın Gerçeği. (2000). Say Yayınları, İstanbul.
3. Moroğlu N. (2009). Kadının İnsan Hakları Sözleşmesi, Nokta Yayıncılık, İstanbul.
4. Gümüşoğlu F, (2008). Ders Kitaplarında Toplumsal Cinsiyet, Mimar Sinan Üniversitesi Sosyoloji Bölümü, Toplum ve Demokrasi 2 (4), s.39-50.
5. Uluslararası Af Örgütü, Hakları Gerçeğe Dönüştürmek, (2012) Toplumsal Cinsiyet Farkındalığının Artırılması Atölye Çalışması.
6. Başar F., (2020). Toplumsal Cinsiyet, Akademisyen Kitapevi, Ankara.
7. Şahin S., Ed.: Murat Köylü, (2016). Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İçin LGBT Hakları El Kitabı, Kaos Gey ve Lezbiyen Kültürel Araştırmalar ve Dayanışma Derneği (Kaos GL) Birinci Baskı: Ankara.
8. UNFPA (Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Türkiye Temsilciliği) & TKDF (Türk Kadınlar Derneği Federasyonu), TKDF Ev İçi Şiddet Acil Yardım Hattı 2007-2021 Yılları Arası Verilerinin İstatistiksel Analizi, Elektronik Yayın, Ankara. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://turkiye.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/tkdf_ev_ici_siddet_acil_yardim_hatti_2023_raporu_1.pdf. Erişim Tarihi: 28. Ocak 2024.
9. UNFPA- Çocuk Yaşta, Erken ve Zorla Evlilikler, Birleşmiş Milletler Ortak Programı, 2022.
10. Türkiye’de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması, (2015). TC Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı & Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Yayınları, Hazırlayan: Ayşegül Ustaoğlu. Ankara.
11. Türkiye Gençlik Araştırması 2024, Committed Democrats Yet Ardent Nationalists: Turkey’s Youth at the Crossroads,….
12. AİHM-B.M. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, 2010
13. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi, 20 Kasım 1989
14. Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı, 2023-2025
15. Türkiye Yaşlı Hakları Raporu, 2022
16. UNICEF-Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, UNICEF Türkiye, 2004

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları	1	6	2	3	4	5	7	8
Program Kazanımları
1) Öğrenciler, gelişim ve deneysel psikoloji alanlarında ileri düzey teorik bilgiye sahip olacak ve bu bilgiyi bilimsel araştırmalar ve profesyonel uygulamalarla pekiştireceklerdir.
2) Program, öğrencilere bağımsız araştırma yapma, bilimsel veri analiz tekniklerini kullanma ve akademik yayın üretme becerilerini kazandırır.
3) Mezunlar, psikoloji alanındaki etik kurallar ve mesleki standartlar doğrultusunda sorumlu bir şekilde çalışma yetkinliği kazanır.
4) Mezunlar, psikoloji ile ilişkili sağlık, eğitim ve iş dünyası gibi farklı alanlardaki profesyonellerle iş birliği yaparak multidisipliner projelerde etkin rol alabileceklerdir.
5) Program, birey ve toplum düzeyinde psikolojik sağlığın korunması ve iyileştirilmesine yönelik projelerde yer alma bilinci kazandırarak, mezunları toplumsal katkı sağlayan uzmanlar olarak yetiştirir.

Ders - Öğrenme Kazanımı İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Öğrenciler, gelişim ve deneysel psikoloji alanlarında ileri düzey teorik bilgiye sahip olacak ve bu bilgiyi bilimsel araştırmalar ve profesyonel uygulamalarla pekiştireceklerdir.
2)	Program, öğrencilere bağımsız araştırma yapma, bilimsel veri analiz tekniklerini kullanma ve akademik yayın üretme becerilerini kazandırır.
3)	Mezunlar, psikoloji alanındaki etik kurallar ve mesleki standartlar doğrultusunda sorumlu bir şekilde çalışma yetkinliği kazanır.
4)	Mezunlar, psikoloji ile ilişkili sağlık, eğitim ve iş dünyası gibi farklı alanlardaki profesyonellerle iş birliği yaparak multidisipliner projelerde etkin rol alabileceklerdir.
5)	Program, birey ve toplum düzeyinde psikolojik sağlığın korunması ve iyileştirilmesine yönelik projelerde yer alma bilinci kazandırarak, mezunları toplumsal katkı sağlayan uzmanlar olarak yetiştirir.

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Beyin fırtınası /Altı şapka
Bireysel çalışma ve ödevi
Ders
Okuma
Ödev
Problem Çözme
Soru cevap/ Tartışma
Staj/Yerinde Uygulama

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)
Ödev
Bireysel Proje
Sunum
Raporlama
Staj/ Yerinde Uygulama Değerlendirmesi

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ödev	1	% 40
Rapor Teslimi	1	% 20
Yarıyıl/Yıl Sonu Sınavı	1	% 40
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 60
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 40
Toplam		% 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	16	2	32
Sınıf Dışı Ders Çalışması	16	2	32
Sunum / Seminer	1	30	30
Proje	1	30	30
Ödevler	2	10	20
Final	1	30	30
Toplam İş Yükü			174